INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

FUZÛLÎ DİVANININ DÜŞÜNDÜRÜCÜ UNSURLARI: DEYİMLER
(THOUGHT-PROVOKING FACTORS OF THE FUZÛLÎ DIVAN: IDIOMS )

Author : Filiz KALYON    
Type :
Printing Year : 2020
Number : 51
Page : 626-649
    


Summary

Deyim, değişik bir ifadeyi farklı bir tarzda akıcı ve ilgi çekici bir anlatımla dile getirme biçimidir. Deyimler özel bir yapı veya söz dizimi içinde belirten ve çoğunlukla gerçek anlamlarından ayrı anlamlara gelen sözcüklerden oluşan kalıplaşmış sözcük topluluğu ya da cümledir. İki veya daha fazla kelimeden meydana gelen bir çeşit dil ifadesidirler. Deyimler, duygu ve düşünceleri dikkat çekecek biçimde anlatan ad, önad, belirteç, yalın ve birleşik eylem görünüşlü dilsel yapılardır. Ya tam bir cümle ya da söz grubundan oluşmaktadırlar. Deyimler, kolay akılda kalan, hatırlanabilen, düşündüren ifadelerdir. Dilin zenginliğinin en önemli kanıtlarından birisi de günlük hayatta, sözlü ve yazılı eserlerde kullanılan deyimler ve atasözleridir. Dilde kullanılan bu unsurların dile bir ayrıcalık kattığını söylememiz de mümkündür. Dilde zamanla unutulmaya yüz tutan pek çok kavram ve kelime deyimler ve atasözlerinde yaşamaktadır. Deyimleri şiirlerinde estetik bir şekilde kullanan usta şairlerden birisi de Fuzûlî’dir. Klasik Türk edebiyatının en önemli şahsiyetlerinden biri olan Fuzûlî, edebiyata kazandırdığı birbirinden değerli eserleriyle klasik şiirin söz ve dil mimarlarındandır. Fuzûlî’nin eserlerinde kullandığı dil malzemesi üzerinde yeniden düşünüp değerlendirmelerde bulunmamız gerektiğine inanmaktayız. Fuzûlî’nin Türkçe Divanı’nında pek çok deyimle karşılaştık. Bu deyimlerin bir bölümünün anlamları Türk Dil Kurumu (TDK) veya başka yayınevleri tarafından hazırlanan deyimlerle ilgili bulunmaktaydı. Bir bölümünün anlamlarının da söz konusu kitaplarda yer almadığını gördük. Bu çalışmada Fuzûlî’nin Türkçe Divanı’nda yer alan deyimler manzumelerde geçtikleri biçimde açıklamalarıyla birlikte verildi. Bu çalışmada deyimlerin geçtiği kaside, gazel, murabba vb. eserde bulundukları şiir unsurların numaraları da verildi.



Keywords
Klasik Türk edebiyatı, deyimler, Fuzulî

Abstract

The idiom is a way of expressing a different expression in a different style with a fluent and interesting expression. Idioms are stereotypes or phrases or phrases that consist of words that indicate a particular structure or syntax and often have separate meanings. They are a kind of language expression that consists of two or more words. Idioms are linguistic structures with nouns, prefixes, markers, plain and combined action appearances that express emotions and thoughts remarkably. They consist either of a full sentence or a phrase. Idioms are expressions that are easy to remember, remember, and think. One of the most important proofs of the richness of the language is idioms and ancestors used in daily life, oral and written works. It is also possible to say that these elements used in language add privilege to the language. Many concepts and vocabulary phrases and ancestors that live in a language forgotten over time live. One of the master poets who use idioms in their poetry in an aesthetic way is Fuzûlî. Fuzûlî, one of the most important figures of Classical Turkish Literature, is one of the words and language architects of Classical poetry with its valuable works that it brought to literature. We believe that we should rethink and evaluate the language material used by Fuzûlî in his works. We encountered many expressions in the Turkish Court of Fuzûlî. The meanings of some of these idioms were related to the idioms prepared by TDK or other publishers. We have seen that the meanings of some of them are not included in the books in question. In this study, the phrases in the Turkish Court of Fuzûlî were given together with their explanations as they go through the poems. In this study, the phrase in which the idioms are mentioned, gazel, murabba etc. The numbers of the poetry elements in the work were also given



Keywords
Classical Turkish literature, idioms, Fuzulî