INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

HITAYNÂME’YE GÖRE ÇİN KANUNLARI
(CHINESE LAWS ACCORDING TO HITAYNAME )

Author : Celal ASLAN  & Yunus Emre TANSÜ  
Type :
Printing Year : 2020
Number : 52
Page : 811-818
    


Summary

İnsan sosyal bir varlıktır ve bu sebeple insanlar tarafından tarih boyunca toplu hâlde yaşam sürdürmenin önemi üzerinde durulmuş ve bunun gereklilikleri yerine getirilmeye çalışılmıştır. Ancak insanların toplu hâlde yaşama isteği onların sınıflandırılmasına da neden olmuştur. Sınıflanmalar sebebiyle insanlar ve toplumlar arasında bazı eşitsizlikler ve haksızlıklar ortaya çıkmaya başlamıştır. Yaşanan bu olumsuz durumlar insanların kurallarla yaşaması gerektiğini göstermiş ve insanlar arasında adaletin tesisi konusu önem kazanmıştır. Belirlenen kurallar yardımıyla insanlar arasında adalet sağlanmaya çalışılmış, hak ve hukuk terimleri insanların toplu hâlde yaşamalarının en önemli unsurunu oluşturmuştur. Hukuk, bir kurallar bütünü olması nedeniyle insan yaşamını kolaylaştırırken toplum içinde yer edinebilmeye de yardımcı olmuştur. Dolayısıyla medeniyetin temeli hukuka dayanmakta ve bir toplumun varlığını sürdürebilmesi ve gelişmesi ancak hukuk ile mümkün olabilmektedir. Sınıflara ayrılmış insanların bir arada yaşaması için oluşturulan kurallar, içerisinde din, dil, kültür, ırk vb. birçok unsur barındırmıştır. Günümüzde hem dünyanın en eski tarihine hem de en büyük nüfusuna sahip olması nedeniyle Çin, en önemli medeniyetlerden birini oluşturmaktadır. Çin'in varlığını günümüze kadar sürdürebilmiş olması diğer toplumlar tarafından her dönem merak edilmiş ve araştırılmaya değer görülmüştür. Tarih boyunca Çin üzerine yazılan eserler, Çin hakkında önemli bilgilere sahip olmamızı sağlarken Çin'in başlangıcından günümüze kadar nasıl geldiğini de gösterir niteliktedir. Bu eserler sayesinde Çin'i ayakta tutan en temel unsurlardan birinin kanun olduğu anlaşılmaktadır. Önceleri araştırmalar dönem şartları gereği kısıtlı kalmış, bir yer veya millet hakkında bilgi edinmenin en önemli aracı olarak bölgeler ve ülkeler arası seyahat eden farklı statü ve görevdeki insanların yazdıkları yegâne kaynak olarak kullanılmıştır. Dönem itibariyle bu bilgi kaynaklarının başında seyahatnâmeler gelmektedir. Dolayısıyla Çin’in eski dönemleri hakkında bilgilere seyahatnâmeler aracılığıyla ulaşılmaktadır. Çin hakkında günümüze değin birçok seyahatname yazılmıştır. Ali Ekber Hıtaî’nin XV. yüzyılda yazdığı seyahatnâme tarzındaki gezi yazıları dönem itibariyle Çin hakkında bilgiler veren ve birçok kez kaynak olarak kullanılmış önemli bir eserdir. Eser yirmi bir bölümden oluşmaktadır ve eserde Çin her yönüyle anlatılmıştır. Kanun konusu için ayrı bir bölüm yazılmamış ancak birçok bölümde Çin kanunlarıyla ilgili detaylı bilgiler verilmiştir. Ali Ekber Hıtaî'nin XIV. ve XV. yüzyıl Çin’ini anlattığı eseri Hıtaynâme Çin medeniyeti hakkında önemli bilgiler içermektedir.



Keywords
Ali Ekber Hıtaî, Çin, Hıtaynâme, Hukuk, Kanun, Seyahatnâme.

Abstract

Man is a social entity, and therefore, the importance of maintaining a collective life throughout history has been emphasized by people and efforts have been made to fulfil its requirements. However, people's willingness to live together also caused their classification. Due to the classifications, some inequalities and injustices began to emerge between people and societies. These negative situations showed that people should live with rules and the issue of establishing justice among people gained importance. With the help of the determined rules, it was tried to provide justice among people, and the terms of rights and law constituted the most important element of people's living together. Law, as it is a whole of rules, has facilitated human life and helped to take place in society. Therefore, the foundation of civilization is based on law and it is only possible by law to sustain and develop society. Religion, language, culture, race, etc. are among the rules created for people who are divided into classes to live together. It has many elements. Today, China is one of the most important civilizations because it has both the oldest history and the largest population in the world. The fact that China has been able to survive to the present day has been wondered by other societies and has been considered worthy of research. Throughout history, works written in China provide us with important information about China, and it shows how China has come from the beginning to the present day. Thanks to these works, it is understood that one of the basic elements that keep China alive is the law. Previously, the research was limited due to the terms of the period, it was used as the only source written by people in different positions and people travelling between regions and countries as the most important means of obtaining information about a place or nation. As of the period, travel books are the leading sources of this information. Therefore, information about China's ancient times is available through travel books. Many travel books have been written about China to date. Ali Ekber Hitai's XV. Travel writings in the style of travel in the 19th century are important works that provide information about China and have been used as a source many times. The work consists of twenty-one chapters and China is described in every aspect of the work. A separate section has not been written for the subject of the law, but in many chapters, detailed information about Chinese laws has been given. Ali Ekber Hıtaî's XIV. and XV. His work about Hıtaynâme contains important information about Chinese Civilization. Hıtaynâme, which is the work Ali Ekber tells about XIV. and XV. the century of China contains important information about Chinese Civilization.



Keywords
Ali Ekber Hıtaî, China, Hıtaynâme, Law, Law, The Book of travels.