INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

ESİR TÜRKİSTAN YARGILANIYOR: VELİ KAYYUM HAN’IN NÜRNBERG SORGULAMALARINA DAİR NOTLAR
(THE CAPTIVE TURKESTAN IS JUDGED: NOTES TO VELİ KAYYUM HAN’S NUREMBERG INQUIRIES )

Author : Coşkun KUMRU  & Sevil GÖZÜBÜYÜK  
Type :
Printing Year : 2020
Number : 58
Page : 2424-2433
    


Summary

Milli Türkistan Birlik Komitesi’nin (MTBK) kurucusu ve Türkistan mücadelesinin büyük lideri Veli Kayyum Han, İkinci Dünya Savaşı’nın şüphesiz en önemli figürlerinden biridir. Savaş sırasında Türkistanlıların esir kamplarından kurtulmaları ve lejyonlar halinde örgütlenmesi noktasında büyük hizmetler vermiştir. Diğer taraftan MTBK başkanı Veli Kayyum Han, Alman hükümetince sürgündeki Türkistan hükümetinin reisi olarak kabul edilmiştir. Fakat İkinci Dünya Savaşı’nın kaybedilmesiyle beraber Veli Kayyum Han pek çok savaş suçlusuyla aynı kaderi paylaşarak Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi’nde yargılanmıştır. Bu yargılamalar sırasında Veli Kayyum Han, Alman hükümetiyle ilişkilerinden, MTBK’nın faaliyetlerine kadar pek çok hususta sorgulanmıştır. Çalışmamızda Veli Kayyum Han’ın Nürnberg sorgulamalarına dair ulaşabildiğimiz beş dosya üzerinden birtakım değerlendirmeler yapılacaktır.



Keywords
Veli Kayyum Han, Milli Türkistan Birlik Komitesi

Abstract

Veli Kayyum Han, the founder of the National Turkistan Union Committee and the great leader of the Turkistan struggle, is undoubtedly one of the most important figures of the Second World War. During the war, he provided great services for the Turkistanians to be freed from prison camps and organized them in legions. On the other hand, NTUC chief Veli Kayyum Han was accepted by the German government as the head of the exiled Turkistan government. However, with the loss of the Second World War, Veli Kayyum Han was tried at the Nuremberg International Military Trials Court with many war criminals. During these trials, Veli Kayyum Han was questioned on many issues from his relations with the German government to the activities of the NTUC. In our study, some evaluations will be made over the five files that we can reach regarding the Nürnberg inquiries of Veli Kayyum Han



Keywords
Veli Kayyum Han, National Turkestan Unity Committee