INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

TÜRKİYE SELÇUKLULARI ZAMANINDA ANADOLU’DA İSLAMİYET’İN VE TÜRKLÜĞÜN YAYILMASINDA AHİLİĞİN ROLÜ VE ÖNEMİ
(THE ROLE AND IMPORTANCE OF AHIS IN THE EXPANSION OF ISLAM AND TURKISHNESS IN ANATOLIA DURING THE ANATOLIAN SELJUKS )

Author : Hüseyin Ali ŞAHİN  & Emine ŞAHİN  
Type :
Printing Year : 2020
Number : 61
Page : 3243-3249
    


Summary

Türkler, Anadolu’ya çeşitli zamanlarda ve çeşitli yollardan gelmişlerdir. Biz burada Türkiye Selçukluları zamanında Anadolu’da İslamiyet’in ve Türklüğün yayılmasında Ahiliğin rolü ve önemini belirteceğiz.

Türklerin Anadolu'da görünmeye başlamaları ilk kez Abbasiler döneminde, daha sonra 1071 Malazgirt Zaferi sonucunda ve 1225 yılından sonra Moğol istilası nedeniyle olmuştur.

Türk milleti, yayılma zamanlarında yabancı ve etnik gruplardan gelecek tehlikelere göğüs gerebilmek için kendini bazı kurumları kurmaya mecbur hissetmiştir. Bu kurumlardan biride Ahiliktir. Binlerce yıldan beri süregelen eski Türk kültürü, İslâm ahlâk kaideleri, tasavvuf düşünceleri bir potada eriterek Ahilik yepyeni bir kardeşlik, misafirperverlik, yiğitlik ve cömertlik anlayışını esas almıştır Anadolu’da.

Türk milletini ekonomik açıdan bağımsız hale getirmek, sanatkârlara sanat ahlâkını yerleştirmek, ihtiyaç sahibi olanlara her alanda yardım etmek, Türklük şuurunu sanatta, dilde, edebiyatta, müzikte, gelenek ve göreneklerde milli heyecan yaratıp ayakta tutmak, son olarak adalet ve hakseverlik duyguları ile misafirperverlik ve yabancılara yardım etmek amacıyla Anadolu’da Ahilik ortaya çıkmıştır.

Türkiye Selçukluları zamanında Anadolu'da, Türklerin yerleşip ve bunun sonucunda İslâmiyet'in yayılışında askeri fetihlerle birlikte, bir takım boy ve soyların, Alperenlerin, Gazilerin, Abdalların, Bacıların ve Türkistan'daki Moğol istilasından sonra özellikle Ahilerin büyük rolleri olduğu bilinmektedir.

Selçuklular zamanında Ahilik, Türk göçmenlerini bir iş sahibi yaparak yerleşik hayata geçişi sağlamıştır. Bunun sonucunda Anadolu'da Türk şehirleşmeciliği çok hızlı artmıştır. Türk esnaf ve sanatkârları, aralarında sağladıkları karşılıklı dayanışma ve itimat sayesinde, bulunduğu bölgelerde ayrıcalıklı bir kuvvet haline gelerek yavaş yavaş bulundukları yerlerde şehir ekonomisine sahip olmuşlardır. XIII. yüzyılın ortalarına kadar büyük çoğunlukla Türk olmayan yerli halkın tekelinde bulunan sanat ve ticaret işyerlerine Türkler de sahip olmaya, katılmaya ve dolayısıyla canlılık vermeye başlamışlardır.

Ahilik, Anadolu'da XIII. yüzyılda tarihi olayların geliştirdiği zorunluluklar sonucu ortaya çıkmıştır. Anadolu’da sosyal, ekonomik ve kültürel dengenin sağlanması amacıyla gelişip örgütlenmiştir. Ahilik, Türkiye Selçukları zamanında Anadolu'nun Türkleşmesinde ve dolayısıyla İslamlaşmasında önemli hizmetleri olan bir Türk kurumudur.



Keywords
Selçuklular, Ahilik, İslamiyet, Türklük, Anadolu.

Abstract

Turks have come to Anatolia at various times and in various ways. Here we will specify the role and importance of Akhism in the spread of Islam and Turkishness in Anatolia at the time of Anatolian Seljuks.

The first time the Turks started to be seen in Anatolia was during the Abbasid period, later as a result of the Battle of Manzikert in 1071and after 1225 due to the Mongol invasion.

The Turks felt compelled to establish some organisations in order to face the dangers that may come from foreign and ethnic groups in times of expansion. One of these organisations is the Akhism Community. Akhism has based on a brand new understanding of brotherhood, hospitality, valour and generosity by bringing together the old Turkish culture, Islamic moral principles and Sufism ideas in Anatolia that have been going on for thousands of years.

Akhism was emerged in Anatolia in order to make the Turkish Nation economically independent, to instil art ethics in artists, to help those in need, to create and sustain the consciousness of Turkishness in art, language, literature, music, traditions and customs, to provide hospitality with the feelings of justice and fairness and to help foreigners.

It is known that during the Anatolian Seljuk period in addition to the military conquests, some tribes and lineages, warriors, veterans, Dervishes, Sisters and Ahis especially after the Mongol invasion played a major role in the Turkish settlement and consequently in the spread of Islam in Anatolia.

During the Seljuk period, Akhism enabled the transition of a settled life by providing Turkish immigrants a job. Thereupon, Turkish urbanization in Anatolia increased very rapidly. Turkish tradesmen and craftsmen, by virtue of mutual solidarity and trust, gradually became a privileged force in their regions and gained the urban economy. The Turks started to own, participate and thus revitalize the art and trade businesses that were under the monopoly of mostly non-Turkish until the mid-13th century.

Akhism emerged as a result of the necessities developed by historical events in Anatolia in the 13th century. It has been developed and organized in order to ensure social, economic and cultural balance in Anatolia. Akhism is a Turkish organisation that has important services in the Turkification and thus Islamization of Anatolia during the Anatolian Seljuks period.



Keywords
Seljuks, Ahis, Islam, Turkishness, Anatolia