INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

TÜRK EDEBİYATININ ÖRNEKLERİ KISITLI TÜRÜ: ŞEYH GÂLİB’İN TARDİYELERİ
(EXAMPLES OF TURKISH LITERATURE RESTRICTED TYPE: SHEIKH GALIB'S TARDIYES )

Author : Abuzer KALYON    
Type :
Printing Year : 2020
Number : 63
Page : 3862-3870
    


Summary

Tardiye çok bentli bir şekil olan musammatın beş mısralık bentlerden oluşan türüdür. Musam-mat, Arapçada kelime olarak inci dizilen iplik anlamına gelmektedir. Beş mısralık bentlerden oluşan tardiye tard u rekb olarak da adlandırılmaktadır. Bir çeşit muhammes olan tardiyenin muhammesten ayrılan bazı farkları bulunmaktadır. Bu ayrılık şekil ve konu bakımından söz ko-nusudur. Tardiyeyi muhammesten ayıran birinci özellik, muhammes aruz kalıplarının tamamıy-la yazılabilmektedir. Buna karşılık, tardiye sadece mef û lü/me fâ i lün/fe û lün kalıbıyla yazılır. Tardiyenin muhammesten ayrılan diğer bir özelliği de temel kafiyenin bentlerin sadece beşinci mısralarında olmasıdır. Yani bentlerin son mısraları diğer mısralarla kafiyeli değildir. Son mısra-ların kafiye sistemleri kendi aralarındadır. Muhammeste dördüncü dizede de olabilir. Her bendin ilk dört dizesi de kendi arasında kafiyelidir. Kafiye düzeni şu şekilde olup başka biçimi yoktur: b b b b a – c c c c a – d d d d a – e e e e a ... Bu çalışmada Şeyh Gâlib’in Hüsn ü Aşk ve Divanı’nda bu-lunan tardiyeler işlenecektir. Klasik edebiyatın şaheserleri arasında yer alan Hüsn ü Aşk, sürükle-yici üslûbu ve içeriği kadar, şairin tasavvûfî düşüncelerinin yansıtıldığı bir eser olarak da dikkat çekmektedir. Eserde bulunan tardiyeler, konunun sürükleyiciliği ile bir bütünlük oluşturmakta-dır. Çalışmada, beşer mısralık bentlerin bitiminde, verilen kısımların Türkiye Türkçesine aktarı-mı da yapılacaktır.



Keywords
Klasik Türk edebiyatı, Divan şiiri, Şeyh Gâlib, Tardiye

Abstract

Tardiye is a type of musammat, which is a multi-bent form, consisting of clauses of five lines. Musammat means thread with a string of pearls in Arabic. Consisting of five lines of bent, tardiye is also called tard u rekb. The tardiye, which is a kind of muhammes, has some differences that differ from the muhammest. This separation is a matter of question in terms of form and subject. The first feature that distinguishes the tadiyya from the muhammes is that muhammes aruz pat-terns can be written completely. On the other hand, tardiye is written only with the mold mef û lü/me fâ i lün/fe û lün Another feature of the tardian that differs from the esteem is that the basic rhyme is only in the fifth lines of the clauses. In other words, the last lines of the paragraphs are not rhymed with other lines. The rhyme systems of the last lines are among themselves. Mu-hammeste may also be in the fourth verse. The first four lines of each bend are rhyming among themselves. The rhyme scheme is as follows and has no other form: b b b b a - c c c c a - d d d d d a - e e e e a ... In this study, the dignitaries of Sheikh Gâlib's Hüsn ü Aşk and his Divans will be stu-died. Hüsn ü Aşk, which is among the masterpieces of classical literature, draws attention as a work reflecting the mystical ideas of the poet as well as its dragging style and content. The tardi-ye in the work forms an integrity with the immersion of the subject. In the study, at the end of five mısralık me, have-given part of the transfer to be made in Turkey Turkish.



Keywords
Classical Turkish literature, Divan poetry, Sheikh Gâlib, Tardiye