INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

SOVYETLER ZAMANINDA GELENEKSEL VE DİNİ HAYATIN KORUNMASINDA ORTA ASYALI MÜSLÜMAN KADININ ROLÜ
(The role of a Muslim woman in Central Asia in the preservation of traditional and religious life during the Soviet Union period )

Author : Yaşar BEDİRHAN  & Saide SAİPOVA  
Type :
Printing Year : 2018
Number : 18
Page : 357-368
1001    906


Summary

Sovyet sonrası Orta Asya'da, Müslüman kadının toplumsal düzenin kalbinde olması şaşırtıcı bir şekilde kendini gösterdi. Bu doğrudur, çünkü Kur’ânı Kerim ve İslam’ın temel bilgilerine sahip olan kadınlar toplum içinde aktif bir şekilde yer aldılar. Günümüzde olduğu gibi, geçmişte de, Orta Asya toplumunda dini eğitimin temelinde geleneksel olarak mollalar kadar vaiz kadınların da önemli bir yeri olduğu bilinen bir gerçektir. Orta Asya’da dini ve geleneksel hayatın yaşatılmasında önemli yeri olan kadın vaizlere Özbek dilinde Otincha, Rus dilinde de Atincha denilmekte idi. Aynı şekilde Orta Asya’nın coğrafi, kültürel ve dini manada bir uzantısı durumunda olan Çin’in Sincan Özerk bölgesinde de Müslümanların varlığına her zaman şahit olmaktayız. Aynı şekilde, Farsça konuşan Tacikler ve Türkçe konuşan Özbekler, Kırgızlar, Kazaklar ve Uygurlar arasında da Otinchalar yer almaktadır. Sovyet sonrası Orta Asya toplumunda, geleneksel ve dini hayatın bugüne kadar nasıl devam etmeyi başarabildiğini daha iyi anlamak için vaiz kadınların tarihsel kökenlerine göz atmak yararlı olacaktır.



Keywords
Orta Asya, İslam Dini, Kadınlar, Sovyetler Birliği

Abstract

In the past as well as in present-day Central Asian Muslim societies, there has existed a purely local tradition, typical of the Turkestani world, in which women become honorific figures within Islam on the same level as mullahs. In Central Asia, these little-known preachers whose role it is to spread the faith are designated by the generic Uzbek term Otincha (or Otinbuvi), or by the Russified term Atincha. They exist, too, in the Chinese Muslim world, in particular in the Xinjiang autonomous region, which is an extension of the same Central Asian cultural, religious and geographic area. The same Atincha takes place in ethnic groups, which are; Persian-speaking Tajiks, as well as Turkic-speaking Uzbeks, Kirgiz, Kazakhs and Uigurs. Before exploring the role of the Atinchas in post-Soviet Central Asian society, it will be useful to take a brief look at the historical roots of this tradition in order to better understand how it has managed to survive to this day.



Keywords
Central Asia, Islamic Religion, Women, Union of Soviet Socialist Republics