INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

GELENEKSEL TEKSTİL TASARIMI İÇİN TASARIM TABANLI ARAŞTIRMA SÜRECİ
(DESIGN BASED RESEARCH PROCESS FOR TRADITIONAL TEXTILE DESIGN )

Author : Banu Hatice GÜRCÜM    
Type :
Printing Year : 2017
Number : 11
Page : 481-489
742    940


Summary

Bir milletin tarih sürecinde ortaya koyduğu yaşamı, ortak kültür yapısını, töre, adet, görenek, gelenek ve değerler sistemini oluşturan en önemli unsurlardan birisi sanat/zanaat bağlamından kaynaklanan estetik algılarıdır. Anadolu’da bu estetik algıyı yansıtan ve yaşatan örme sanatı, ortak kültür yapısının ve tarih sürecinin uzantısı olarak motif, kompozisyon yapısını çok az değiştirerek ve ortak estetik kriterler ışığında toplumun tarihi ve inançları doğrultusunda şekillenerek bugüne kadar yaşamını sürdürmüştür. Geleneksel motiflerin yaşatılması, geliştirilmesi ve tanıtılması amaçlı tekstil sanatlarında ele alınması ve geleneksel kalıtın önemli bir kültürel kaynağı olması nedeniyle tekstil tasarımcılar için önemli bir kaynak teşkil ettiği bilinmelidir. Geleneksel teknik, form ve motiflerden yola çıkılarak hazırlanan tasarımlarda ürün değeri kültürümüzün felsefi özgünlüğünde ve yüzyıllara dayanan ortak estetik DNA da aranmalıdır. Geleneksel tekstil tasarımı ne yazık ki, yöntembilimden bağımsız ve sessiz icra edilen bir yapıya sahiptir. Bu durum onu iç dinamikleri arasına sıkıştırmış, mevcut yerel ve kültürel unsurların evrensel tasarımlara aktarılmasını geciktirmiştir. Aynı zamanda geleneksel tekstil tasarımında kullanılmak üzere uluslararası alanda kabul gören temel bir tasarım metodu bulunmamaktadır. Tekstil tasarımında kullanılabilir olduğu kabul gören temel bir metot olmasa da, tekstil tasarım alanında öğretim programı geliştirilmesinde ya da öğrenme etkinliklerinin tasarlanmasında hem uygulama hem de kuram yönü bulunan bir metot kullanmak gerekliliği tekstil alanında Tasarım Araştırmalarının uygulanmasını mümkün kılmıştır. asarım Araştırmalarının bir türü olan Tasarım Tabanlı Araştırma, eğitim etkinliklerinin hazırlık sürecinde tasarımın ortaya çıktığı, uygulandığı, uygulamada karşılaşılan zorlukların tasarıma etkisinin değerlendirildiği veya değerlendirmelerin tekrar test edildiği ve en önemlisi bu sürecin kuramsal bir sistematiğe dayandırıldığı bir yöntemdir. Ürün tasarlanması değil öğretim programının sürekli gelişmeci bir yaklaşımla tasarlanması amacıyla süreç yürüten TTA, bu yaklaşımla kültür tabanlı tekstil tasarımı alanında tasarımcının deneyimlediği pek çok belirsizliği netleştirebilmektedir. Bu bildirinin konusu kültür tabanlı özgün ve çağdaş tekstil ürünlerini tasarlayan zanaatkârlar ya da bu alanda kendini geliştirmek isteyen genç ve eğitimli tasarımcılar için uygun bir metot olarak Tasarım Tabanlı Araştırma (TTA) metodunun açıklanması, TTA modellerinden Reeves modeli kullanılarak geliştirilen bir tasarım algoritmasını ortaya koymak ve geleneksel tekstil ürün tasarımında TTA Algoritmasının kullanılabilirliğini tartışmaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için algoritmanın uygulama senaryolarından örnekler verilmiş ve sonuçları tartışılmıştır.



Keywords
Kültür tabanlı tasarım, geleneksel tekstiller, Tasarım tabanlı araştırma, Reeves modeli

Abstract

One of the greatest elements forming life style, common cultural being, traditions, customs, habitual manners, conventions, routines and values system put forth by a nation throughout history, is aesthetic perception. The hand knitting art which reflects and keeps this aesthetic perception alive, has survived till today changing scarcely its motifs and composition features and taking form under the light of common aesthetical criteria regarding history and beliefs of the nation. It should be realized that textile is a vast source for designers to deal with textile arts in purpose of sustaining, prospering and publicizing traditional motifs, since textile is the gist for traditional heritage. The value of the artifacts should be soughed in the philosophical uniqueness of our culture and the common aesthetic DNA cherished for centuries. Traditional textile design has a method- free and quietly conducted structure unfortunately. This structure has compressed itself between inner dynamics and retarded the transformation of present local and cultural elements into universal designs. Furthermore there is no internationally accepted design method to be used in traditional textile design. Though not for the traditional textile design, Design Research has been used for long in curriculum development and designing learning activities as a method having both theoretical and practical background for textile design. Research Based Design, a type of Design Research, is a method where design is offered and applied during the preparations of learning activities; the difficulties of application is evaluated and retested and above all this process is based on a systematics. DBR which performs a process for the design of a curriculum with an understanding of continuous development, not a product design, may clarify many uncertainty designers experience in the field of traditional textile design. The subject of this study has been chosen as DBR to explain it as a convenient method for the novice and educated designers in search of a method and for the craftsman who design their own culture based collections. This study also aims to discuss the design algorithm developed using Reeves model of the DBR for the traditional textile product development.



Keywords
Culture based design, traditional textiles, Design based research, Reeves model