INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

ESKİ ÇAĞDA İLK EVCİL HAYVANLAR VE DEVE
(THE FIRST DOMESTICATED ANIMALS AND CAMEL )

Author : Hacı ÇOBAN    
Type :
Printing Year : 2017
Number : 11
Page : 554-560
2557    6618


Summary

Hayvanlar için evcilleştirilme sırası genellikle şöyle düşünülmektedir: Köpek muhtemelen ilk evcilleştirilen hayvanlardandı. İkinci grupta evcilleştirilenler vahşi halleri insanlar gibi mevsimsel göçler sürdüren göçebe hayvanlardı (koyun, keçi, rengeyiği). Üçüncü grup, tarımla birlikte gelen yerleşik hayat ile evcilleştirilmiş sığır gibi hayvanlardı. Dördüncü grup ulaşım aracı olarak evcilleştirilenlerdi (eşek, yaban eşeği, deve, at). At ve deve insan kullanımına en son giren hayvanlar olmuştur. Keçi ve koyunun evcilleştirilmesi radyokarbon tarihleme yöntemi ile M.Ö. 6.000'lere atfedilmektedir. At, tapir, gergedan, fil, domuz, deve ve primatların da içinde olduğu memeli hayvanların çoğu, ilk kez Erken Eosende 10 kg.dan daha küçük hayvanlar olarak ortaya çıkmışlardır. Dünyanın bugünkü biçimini almaya başladığı Miyosen’de memeli çeşitliliği zirveye ulaşır. Avrupa-Asya, Asya-Afrika ve Asya-Kuzey Amerika Kıtaları arasında hayvan göçleri yaşanır. Orta ve Geç Miyosen dönemde, Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki memeli göç yollarının uğrak yeri Anadolu'dur. Evcilleştirme sürecinde farklı yabani otobur hayvandan başarılı bir şekilde evcilleştirip yetiştirilenlerin sayısı keçi, koyun, domuz, inek, at, eşek, deve, sığır, lama, ren geyiği ve yak olmak üzere sınırlı olmuştur. Tarihte ilk defa deveyi Güney Arabistan, Socotra ve Afrikalı toplumlar süt veren bir hayvan ve servet unsuru olarak yetiştirmişlerdir. Kuzey Afrika’da deve, diğer bölgelerden farklı olarak, tarla sürme ve arabaları çekmede de kullanılmakla birlikte, ilk dönemlerde develer yük hayvanı olarak çok az kullanılmışlar, binek hayvanı olarak ise hiç kullanılmamışlardır. Develerin binek hayvanı olarak kullanılması yeni ve kullanışlı eyerlerin imalatıyla daha sonra mümkün olabilmiştir. Arabistan, Suriye, Mısır ve Afrika da daha çok tek hörgüçlü develer bulunmaktaydı. Arkeolojik verilere göre iki hörgüçlü deve ilk defa, günümüzde İran ile Türkmenistan sınırını oluşturan Horasan bölgesinde evcilleştirilmiştir. Buralarda bu tür devenin varlığı M.Ö.3000-2500 yıllarına kadar gitmektedir. Anadolu’da devenin çoğalması; Türkler tarafından fethedildikten sonra özellikle de Kuzey Suriye’de yer alan deve yetiştiren bölgelerle ekonomik bağlantıların artmasıyla başlamıştır.



Keywords
Evcilleştirme, Eski çağ, Deve

Abstract

The domestication sequence for the animals is thought as; Dog is probably one of the first domesticated animals. The situations of the second domesticated group which were like the human beings being seasonal immigrants were nomadic animals (sheep, goat, reindeer). The third group was formed by the animals like cows that had been domesticated because of the urbanization resulted from farming. The fourth group was formed by the animals used for transportation such as donkey, wild donkey, came and horse. The domestication of goat and sheep dates back to 6000 B.C. given by the radiocarbon dating method. The most of the mammals including horse, tapir, rhinoceros, elephant, pig, camel appeared for the first time as 10 kg during the early Eocene. The Miocene period during which the word had taken its present form, the variety of mammals reached its peak. The animal migrations had been seen in Europe-Asia, Asia-Africa and Asia-North America continents. During the middle and late Miocene, Anatolia was the arrival place for the mammals between Europe, Asia and Africa. During the domestication period, the numbers of the successfully domesticated weed plant-eating animals were limited with goat, sheep, pig, cow, horse, donkey, camel, lama, reindeer, yak. In history, for the first time the societies in South Arabia, Socotra and Africa began to breed the camels as milk giving animals and source for wealth. Unlike other regions, in the North Africa camels were used for cultivation and pulling cars. At early periods they were used for carrying things much and they were not used as mount animals at all. Later, it became possible to use them as mount animals when the useful saddles were produces. There were more humpy camels in Arabia, Syria, Egypt and Africa. According to the archeological findings, the camel with two humpies had been domesticated in the Khurasan Region in Iran and Turkmenistan for the first time. The entity of such camels goes back to 3000-2500 B.C. The rise in the number of camels in Anatolia began after the conquest of Anatolia by the Turks particularly with the economic ties with Northern Syria where the camels had been grown.



Keywords
Domesticating, Ancient age, Camel