Şanlıurfa İlinde Küçükbaş Yetiştiricilerinin Yetiştiriciler Birliğine İlişkin Tutumları
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17013312Anahtar Kelimeler:
Küçükbaş hayvancılık, yetiştirici birliği, kırsalda örgütlenme, ŞanlıurfaÖzet
Bu çalışma, Şanlıurfa ilinde küçükbaş hayvancılık yapan yetiştiricilerin, Şanlıurfa Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği (ŞDKKYB) hakkındaki tutumlarını incelemeyi amaçlamıştır. Küçükbaş hayvancılık, kırsal ekonomide önemli bir yer tutmakta olup, yetiştiricilerin örgütlenme bilinci ve birliklerin etkinliği sektörün sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptir. Araştırma, ŞDKKYB'ye kayıtlı 133 yetiştirici ile yapılan anketler ve Kruskal-Wallis Varyans analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Şanlıurfa'daki küçükbaş yetiştiricilerinin demografik ve işletme özelliklerini ortaya koymaktadır. Yetiştiricilerin yaş ortalaması 47.92 olup, sektörde deneyimli ve orta yaş üzeri bir kitle hâkimdir. Eğitim düzeyleri incelendiğinde, büyük çoğunluğunun (%67.6) ilkokul ve altı eğitim seviyesine sahip olduğu belirlenmiştir. Hayvancılık faaliyetlerinde ortalama 5.71 kişinin çalıştığı ve bunun genellikle aile işletmeciliği şeklinde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Yetiştiricilerin ortalama 30.5 yıl gibi yüksek bir hayvancılık deneyimine sahip olduğu ve ortalama küçükbaş hayvan varlığının 669 baş olduğu, bu sayının Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde olduğu belirtilmiştir. Yetiştiricilerin örgütlenmeye ve birliğe yönelik tutumları üç ana ifade üzerinden değerlendirilmiştir. Bu ifadelere katılımda ilçe, yaş, hayvancılıkta çalışan sayısı, hayvancılık deneyimi, eğitim ve hayvan sayısı gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Özellikle Siverek ilçesindeki yetiştiriciler ile yaşlı, deneyimli ve büyük ölçekli işletme sahiplerinin birliğin etkinliği ve ortak hareket etme konusunda daha eleştirel tutum sergilediği gözlemlenmiştir. Okuryazar olanlar ve 1000 baş üzeri hayvana sahip olanlar birlik yönetiminde görev alma konusunda daha olumsuz bir eğilim göstermiştir. Şanlıurfa'daki küçükbaş yetiştiricilerinin demografik ve işletme özelliklerinin, örgütlenme ve birliğe yönelik tutumlarını önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir. Bu durum, birliğin bölgesel ihtiyaçları ve farklı yetiştirici gruplarının beklentilerini daha iyi karşılaması gerektiğini, iletişim stratejilerini ve hizmetlerini bu doğrultuda geliştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Referanslar
Aksoy, A., & Yavuz, F. (2012). Çiftçilerin küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini bırakma nedenlerinin analizi: Doğu Anadolu Bölgesi örneği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 27(2), 76-79. https://doi.org/ 10.7161/anajas.2012.272.76
Bilginturan, S., & Ayhan, V. (2009). Burdur ili damızlık koyun ve keçi yetiştiriciler birliği üyesi koyunculuk işletmelerinin yapısal özellikleri ve sorunları üzerine bir araştırma. Journal of Animal Production, 50(1), 1-8.
Dağıstan, E., Koç, B., Gül, A., & Gül, M. (2008). Koyunculuk üretim faaliyetinin faktör analizi: Orta-Güney Anadolu örneği. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 18(2), 67-77.
Dayan, Y. A. (2007). Norduz Koyun Yetiştiriciliği Yapılan Kimi İşletmelerin Yapısal Özellikleri [Yüksek Lisans Tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
Gül, S., & Örnek, H. (2019). Gaziantep ilinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özellikleri II. keçi yetiştiriciliği. Journal of Animal Production, 60(2), 89-96. https://doi.org/10.29185/hayuretim.580519
Günaydın, G. (2009). Koyun yetiştiriciliğinin ekonomi politiği. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 15-32.
Gürsoy, O. (2009). Türkiye ve Avrupa Birliğinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde örgütlenme. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 79-95.
Karakaya, E., & Kızıloğlu, S. (2014). Küçükbaş hayvancılık işletmelerinin örgütlenme yapısı bingöl ili örneği. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 1(4), 552-560.
Karakuş, F., & Akkol, S. (2013). Van ili küçükbaş hayvancılık işletmelerinin mevcut durumu ve verimliliği etkileyen sorunların tespiti üzerine bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(1-2), 9-16.
Karlı, B., Gül, M., & Kadakoğlu, B. (2018). Türkiye’de tarımda üretici örgütlenmesinin önemi ve gelişimi. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı 1, 318-329.
Keskin, M., & Bebek, D. T. (2018). Mersin ilinde koyun yetiştiriciliğinin mevcut durumu bazı verim ve yapısal özellikleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 315-323.
Koyuncu, E., Pala, A., Savaş, T., Konyalı, A., Ataşoğlu, C., Daş, G., Ersoy, İ. E., Uğur, F., Yurtman, İ. Y., & Yurt, H. H. (2006). Çanakkale koyun ve keçi yetiştiricileri birliği üyesi keçicilik işletmelerinde teknik sorunların belirlenmesi üzerine bir araştırma. Journal of Animal Production, 47(1), 21-27.
Kruskal, W. H., & Wallis, W. A. (1952). Use of ranks in one-criterion variance analysis. Journal of the American Statistical Association, 47(260), 583-621. https://doi.org/10.2307/2280779
Newbold, P., Carlstone, W. L., & Thome, B. M. (2012). Statistics For Business and Economics. Pearson Education.
Palabıçak, M. A., & Binici, T. (2023). Investigating the effects of dynamics and crises on livestock production in developing countries by using time series and future forecasting with ARIMA; a case study of sheep production in Türkiye. Applied Ecology and Environmental Research, 21, 5785-5806. https://doi.org/10.15666/aeer/2106_57855806
Resmi Gazete. (2001a). Hayvan Islahı Kanunu (Kanun No: 4631). https://www5.tbmm.gov.tr/ tutanaklar/kanunlar_kararlar/kanuntbmmc085/kanuntbmmc085/kanuntbmmc08504631.pdf
Resmi Gazete. (2001b). Islah Amaçlı Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/Eskiler/2001/12/20011219.htm#3
Sevinç, G., & Binici, T. (2016). Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesi (Kasdep) kapsamında kurulan damızlık sığır yetiştiriciliği kooperatiflerinin genel durumu, sorunları ve çözüm önerileri (Şanlıurfa örneği). Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(3), 214-222. https://doi.org/10.29050/ harranziraat.259114
Sevinç, G., Şahin, Z., & Aydoğdu, M. H. (2022). Türkiye’nin küçükbaş hayvan varlığı ile süt üretimindeki gelişmelerin son dönemlerindeki trend analizi. International Academic Social Resources Journal, 7(35), 377-384.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
