Kentsel Hafızayı Galata’nın 22 Yılı Üzerinden Okumak

Özet

Yaşayan bir organizma olarak, sürekli bir yenilenme ve dönüşüm süreci içinde olan kentlerin, zaman içinde oluşan ihtiyaçlar doğrultusunda gelişmeleri toplumsal hafızada izler bırakmaktadır.  Bu çalışma, İstanbul’un çok katmanlı bir semti olan Galata üzerinden kentsel hafızanın mekansal süreklilik ve değişim bağlamında okunmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, 2003 yılında Galata sur içi bölgesinde gerçekleştirilen bir alan çalışması kapsamında oluşturulan fotoğraf arşivini temel alarak, 22 yıl aranın ardından 2025 yılında aynı çekim noktalarından bölgenin tekrar fotoğraflanması ile elde edilen eşleştirilmiş fotoğraf çiftleri üzerinden kentsel hafızada meydana gelen süreklilik ve kopuşlar değerlendirilmiştir.

Nitel araştırma yaklaşımı ile belgesel tarama, tekrarlı fotoğraf çekimi ve görsel karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanılarak elde edilen bulgular, Galata’daki bazı kentsel alanlarda görülen, fiziksel ve sosyal değişimin kentsel hafızdaki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. İstanbul gibi hem doğu, hem batı kültürünün etkisi ile çeşitli inanç ve dinlerin çatışmasına ve kaynaşmasına sahne olmuş birçok farklı kent kimliği ile tanınan çok katmanlı bir kentte, varolan zengin kentsel hafızanın araştırılması, incelenmesi ve görünür kılınması çok önemlidir. Küçük ölçekli mekânsal araştırmaların, uzun vadeli karşılaştırmalı analizinin kentsel kimlik, kentsel hafıza ve kentsel tasarım konularına önemli katkılar sunacağı gerçeği bu çalışmanın önemini ortaya koymaktadır.