Geleneksel Japon Nakış Sanatı Sashiko’nun Tekstil Yüzey Tasarımı ve Sürdürülebilirlik Bağlamında İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19341358Anahtar Kelimeler:
Sashiko, Boro, Tekstil Yüzey Tasarımı, Sürdürülebilirlik, Geometrik Desenler.Özet
Japonya'nın tekstil sanatı japonya'nın tarihini, estetiğini ve sosyal değerlerini yansıtan, yüzyıllara yayılan zengin ve karmaşık bir kültürel gelenektir. İpeğin hassas dokumasından canlı boyama tekniklerine ve ayrıntılı nakışlara kadar Japon tekstil sanatı, işçiliği, sembolizmi ve güzelliğiyle ünlüdür. Bu sanat formu, Japon yaşamında hem işlevsel hem de törensel amaçlara hizmet ederek hayati bir rol oynamıştır ve dünya çapında çağdaş moda ve tasarımı etkilemeye devam etmektedir. Japonya'nın tekstil sanatını keşfetmek, ülkenin kültürel mirasına, sanatsal yeniliğine ve geleneksel tekniklerin kalıcı mirasına dair içgörü sunar. Bu çalışma, kökeni Edo Dönemi Japonya’sına dayanan Sashiko nakış tekniğinin tarihsel gelişimini, teknik özelliklerini ve çağdaş tekstil tasarımındaki yerini incelemektedir. Başlangıçta fonksiyonel bir ihtiyaç (giysileri güçlendirme ve yamama) olarak ortaya çıkan Sashiko, günümüzde estetik ve sürdürülebilir bir yüzey tasarım yöntemi olarak yeniden popülerlik kazanmıştır. Çalışmada, tekniğin geometrik yapısı, kullanılan malzemeler ve yavaş moda akımındaki rolü analiz edilmektedir. Sashiko, Japonya’nın feodal döneminden günümüze evrilen, fonksiyonellik ile estetiğin kesişim noktasında yer alan bir nakış sanatıdır. Sashiko’nun koşma dikişi temelindeki teknik yapısını, geometrik desen dilini ve Japon kültüründeki "Mottainai" felsefesiyle olan bağını incelemektedir. Sürdürülebilir tasarım metodolojileri içerisinde 'Görünür Onarım' disiplininin kazandığı stratejik değeri ve bu bağlamda Sashiko tekniğinin sunduğu estetik-işlevsel imkânları teorik bir çerçevede irdelemektedir.
Referanslar
Austin, J. (2019). Threadbare: The social history of Japanese Boro, Selvedge.
Briscoe, S. (2005). Ultimate Sashiko Sourcebook: Patterns, Projects, and Inspirations. Interweave Press.
Chapman, J. (2005). Emotionally Durable Design: Objects, Experiences and Empathy, Abingdon on Thames: Routledge,
Gale, C., & Kaur, J. (2004). The Textile Book. Berg Publishers.
Marrone, E. (2021). The Art of Repair: Keep and Mend. London: Blue Star Press.
Özkurt, G., Öğüt, L. (2025). Boro Tekstil Tekniklerinin Günümüz İleri Dönüşüm Uygulamalarındaki Yeri. ArtDE Sanat ve Tasarım Dergisi, 3, (s.67-80).
Roberts, A. (2018). Evolution of Japanese Textiles: From Utility to Art. Journal of Textile History, 22(1), 12-29.
Tanimoto, S. (2012). Traditional Japanese Embroidery: Techniques and Designs. Kodansha International.
Takano H. (2015). Japanese Quilting: Sashiko, Batsford Publications.
Tokgöz Gün, F. (2021). The Place and Importance of Hybrıdıty in Arts and Crafts and Arts Nouveau Art Movements. Premium E-Journal of Social Sciences, 5, Sayı 15, 394 -405, http://dx.doi.org//pejoss.2152
Yang, J. (2020). Geometrical Analysis of Hitomezashi Patterns in Textile Design. Journal of Asian Design, 14(2), 45-58.
Yoshida, S. & Williams, D. (1994). Riches from rags: Saki-ori & other recycling traditions in Japanese rural clothing. San Francisco Craft and Folk-Art Museum
Wada, Y. I. (2002). Memory on Cloth: Shibori Now. Kodansha USA.
İnternet Kaynakları
URL 1. https://tr.pinterest.com/pin/356839970455053572/
URL 2. https://tr.pinterest.com/pin/51509989481283282/
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
