Türkiye’de Okul Yöneticisi Seçimi ve Görevlendirilmesi: Tarihsel Süreç, 2026 Yönetmeliği ve Uluslararası Karşılaştırmalar Üzerine Kapsamlı Bir Derleme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21088560Anahtar Kelimeler:
okul yöneticisi, eğitim yönetimi, 2026 yönetmeliğiÖzet
Bu derleme çalışmanın amacı, Türkiye’de okul yöneticisi seçimi ve görevlendirilmesi sürecinin tarihsel gelişimini, mevcut sorunlarını ve uluslararası örneklerle karşılaştırmalı analizini bütüncül bir perspektifle ortaya koymaktır. Çalışmada, 2010-2026 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası alan yazından elde edilen bulgular sentezlenmiş; 30 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği’nin getirdiği yenilikler önceki düzenlemelerle( özellikle 2021 Yönetmeliği ile ) karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, alanyazında en sık vurgulanan sorunların siyasi ve sendikal etkinin baskınlığı, sürekli değişen yönetmelikler, liyakat ilkesinin göz ardı edilmesi ve yöneticilik eğitiminin yetersizliği olduğunu ortaya koymaktadır. 2026 Yönetmeliği, sözlü sınavın kaldırılması, Millî Eğitim Akademisi’nde zorunlu yetiştirme programının getirilmesi ve sendika temsilcilerinin il değerlendirme komisyonlarına dahil edilmesi gibi önemli yeniliklerle alanyazındaki eleştirilerin bir kısmına yanıt niteliği taşımaktadır. Bununla birlikte, okul yöneticiliğinin hâlâ “ikinci görev” statüsünde kalması, lisansüstü eğitimin zorunlu tutulmaması ve performansa dayalı değerlendirme mekanizmalarının sınırlı kalması gibi yapısal sorunların devam ettiği saptanmıştır. ABD, İngiltere, Finlandiya, Singapur ve Fransa gibi ülkelerle yapılan karşılaştırma, Türkiye’nin yönetici yetiştirme ve seçme süreçlerinde hâlâ önemli mesafe kat etmesi gerektiğini göstermektedir.
Referanslar
Akın, U. (2012). Okul yöneticilerinin seçimi ve yetiştirilmesi: Türkiye ve seçilmiş ülkelerden farklı uygulamalar, karşılaştırmalar. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 1–30.
Albez, C. (2026). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme ve istihdam süreçleri ile mevcut politikaları tartışan araştırmaların sentezi: Bir model önerisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 364–398. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026.-1694387
Altın, F., & Vatanartıran, S. (2014). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme, atama ve geliştirme politikalarının değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 15(2), 17–35.
Aslanargun, E. (2011). Türkiye’de okul yönetimi ve atama yönetmelikleri. e-Journal of New World Sciences Academy, 6(4), 2646–2659.
Balcı, A. (2008). Türkiye’de eğitim yönetiminin bilimleşme düzeyi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 54, 181–209.
Balyer, A. (2013). Okul müdürlerinin öğretimin kalitesi üzerindeki etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(2), 181–214.
Berk, Ş. ve Ergül, Z. (2025). Millî Eğitim Bakanlığı yönetici seçme ve görevlendirme ölçütlerinin değerlendirilmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(20), 301–328. https://doi.org/10.57135/jier.1640874
Boyacı, A. (2020). Türkiye’de eğitim yöneticisi yetiştirme politikaları. Pegem Yayıncılık.
Bredeson, P. V. (1985). An analysis of the metaphorical perspectives of school principals. Educational Administration Quarterly, 21(1), 29–50. https://doi.org/10.1177/0013161X85021001004
Can, N., & Çelikten, M. (2000). Türkiye’de eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesi süreci. Milli Eğitim Dergisi, 148(8), 43–50.
Cemaloğlu, N. (2005). Türkiye’de okul müdürü yetiştirme ve istihdamı: Var olan durum, gelecekteki olası gelişmeler ve sorunlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 249–274.
Dağtekin, M., Eker, S. B., İçözlü, F., Tunç, E., Özboğa, M. ve Cengiz, S. (2022). Türkiye’de okul yöneticilerinin seçimi ve yetiştirilmeleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(33), 323–355. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.66382
Garza, E., Drysdale, L., Gurr, D., Jacobson, S. L., & Merchant, B. (2014). Leadership for school success: Lessons from effective principals. The International Journal of Educational Management, 28(7), 798–811. https://doi.org/10.1108/IJEM-08-2013-0125
Gökçe, F. (2011). Mintzberg’in yönetici rol parametrelerinde okul müdürlerinin gösterdikleri davranışlar ve rollere ait beklentileri. Uluslararası Katılımlı 3. Eğitim Denetimi Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 259–260). Mersin.
Göksoy, S. (2014). Okul yönetiminde karara katılım. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 253–268.
Gülmez, D. (Derinbay) ve Yavuz, M. (2016). Okul müdürlerinin seçimi ve yetiştirilmesine yönelik bir model önerisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 220–233. https://doi.org/10.9779/PUJE748
Karaca, İ., Özcan, M. ve Karaca, N. (2021). 2021 yılında yayınlanan MEB’e bağlı eğitim kurumlarına yönetici seçme ve görevlendirme yönetmeliğinin 2023 eğitim vizyonu bağlamında incelenmesi. Alanyazın – CRES Journal.
Karaca, R., Aslanargun, E., & Bozkuş, K. (2021). Okul yöneticisi atama yönetmeliklerindeki değişimlerin analizi. Eğitim Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 5(1), 45–70.
Konan, N., Çetin, R. B. ve Yılmaz, S. (2017). Okul müdürü görevlendirmeye ilişkin öğretmen görüşleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 147–160. https://doi.org/10.7822/omuefd.327395
MEB (2005). Avrupa'daki Eğitim Sistemleri ve Sürdürülmekte Olan Reformlar Üzerine Ulusal Özet Belgeler: Finlandiya. http//www.meb.gov.tr
Millî Eğitim Bakanlığı. (2026). Millî Eğitim Bakanlığı eğitim kurumları yönetici görevlendirme yönetmeliği. Resmî Gazete (30 Ocak 2026).
Millî Eğitim Bakanlığı. (2026). Millî Eğitim Bakanlığı eğitim kurumları yönetici görevlendirme yönetmeliği eki: Yönetici Değerlendirme Formu. Resmî Gazete (30 Ocak 2026).
Öz, H. (2019). Veri temelli okul yöneticisi seçme, yetiştirme ve görevlendirme modeli. Journal of Social Sciences and Education (JOSSE), 2(2), 311–334.
Özden, Y. (1996). Okullarda katılmalı yönetim. Eğitim Yönetimi Dergisi, 2(3), 427–438.
Özge Sağbaş, N., & Çiçek, E. (2025). The role of school principals in Türkiye, their appointment qualifications and difficulties encountered in selection processes and solution proposals. SDU International Journal of Educational Studies, 12(2), 103–119. https://doi.org/10.33710/ sduijes.1691833
Özmen, F. ve Kömürlü, F. (2010). Eğitim örgütlerine yönetici seçme ve atamada yaşanan sorunlar ve yönetici görüşleri temelinde çözüm önerileri. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(1), 25–33.
Özmen, F., & Kömürlü, F. (2010). Eğitim örgütlerine yönetici seçme ve atamada yaşanan sorunlar ve yönetici görüşleri temelinde çözüm önerileri. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(1), 25–33.
Sabuncuoğlu, S. (2015). İnsan kaynakları yönetimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Sezer, Ş., & Engin, G. (2021). Okullara yönetici seçme, yetiştirme ve atamaya ilişkin yönetici görüşleri: Durum çalışması. Eğitim ve Bilim, 46(206), 263–280. https://doi.org/10.15390/EB.2020.9621
Şimşek, H. (2004). Eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesi: Karşılaştırmalı örnekler ve Türkiye için öneriler. http://www.hasansimsek.net
Süngü, H. (2012). Türkiye, Almanya, Fransa ve İngiltere’de okul müdürlerinin atanması ve yetiştirilmesi. Sakarya University Journal of Education, 2(1), 33–48.
Tabancalı, E., & Su, Y. (2021). Okul müdürlerinin rol belirsizliği. Journal of Qualitative Research in Education, 25, 344–368. https://doi.org/10.14689/enad.25.15
Taymaz, H. (2011). İlköğretim ve ortaöğretim okul müdürleri için okul yönetimi (10. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Ulusoy, A., Aygar, N., Yıldırım, İ., Gürbüz, E., & Çakır, Ş. G. (2023). Öğretmenlerinin okul yönetimine katılım durumları hakkında görüşlerinin incelenmesi. International Academic Social Resources Journal, 8(52), 3389–3399. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.71516
Yavuz, Y., & Çakır, P. (2022). PISA’da başarılı olan ülkeler ile Türkiye’de okul yöneticilerini seçme, atama ve yetiştirme süreci. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 427–447. https://doi.org/10.53444/deubefd.1067990.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
